Anal Kanser

Anal Kanser Nedir?

Kanser, vücudun herhangi bir yerindeki hücrelerin genetiklerinin bozulması sonucunda kontrolsüz olarak çoğalmalarıyla meydana gelir. Kanser büyüdükçe çevresindeki dokulara yayılır. Ayrıca kan damarları veya lenf sıvısını taşıyan lenfatikler ile daha uzak organlara yayılarak metastaz yapabilir. Anal kanal kalın barsağın son kısmı olan rektumun vücut dışına açılımını sağlayan bölümdür. Anal kanalın etrafında dışkı tutmamızı sağlayan kaslar mevcuttur. Bu kaslar istirahat halinde anal kanalın kapalı kalmasını sağlarken, dışkılama sırasında gevşerler. Anal kanser ise anal kanal etrafındaki veya içine doğru yerleşim gösteren hücrelerden kaynaklanan kanserlerdir. Buradaki deriden kaynaklanan kanserler, kötü huyludurlar ancak daha derin dokulara doğru ilerlemezler ve “yüksek derece displazi”“karsinoma-in-situ” veya “Bowen’s Hastalığı” olarak isimlendirilirler.

Anal Kanserler Ne Kadar Yaygındır?

Çokta yaygın olmayan bir kanser türüdür. Sindirim sisteminden kaynaklanan kanserlerin %1-2’sini oluştururlar. Çoğunlukla kadınlar etkilenmektedir. Amerika Birleşik Devletlerinde her yıl 4000 kişiye anal kanser tanısı konmakta ve her yıl yaklaşık 600 kişi anal kanser nedeniyle ölmektedir.

Anal Kanser İçin Kimler Risk Altındadır? 

Anal kanserler, genellikle anal siğil oluşumuna neden olan human papilloma virüsü (HPV) ile birliktelik gösterirler. Bu virüs anal bölge yanında genital bölgede de siğil oluşumuna neden olmaktadırlar. Kadınlarda özellikle rahim boynu (serviks) kanseri gelişiminden de sorumlu tutulmaktadır. Virüs dışında anal kanser gelişme riskini arttıran faktörler:

  • Yaş-       Anal kanser tansı alan hastalar genellikle 50 yaşın üzerindedirler.
  • Anal Yoldan Cinsel İlişki- Anal yoldan ilişkiye girenlerde risk artmıştır.
  • Sigara-Sigaranın içinde bulunan zararlı kimyasal maddeler anal kanser riskini arttırırlar.
  • İmmün Direncin Zayıflaması- İmmün sistemi zayıflamış hastalarda, örneğin organ nakli için immün direnci azaltıcı ilaç alanlar veya AİDS hastalarında risk artmıştır.
  • Kronik Lokal İnflamasyon- Çok uzun süreli fistülü olan veya anal bölgede yine uzun süreden beri açık yarası olan hastalarda risk hafif derecede artmıştır.
  • Pelvis Bölgesine Radyoterapi- Rektum, prostat, mesane veya rahim boynu kanseri nedeni ile pelvis bölgesine ışın tedavisi-radyoterapi alan hastalarda risk artmıştır.

Anal Kanser Önlenebilir mi?

Kanserlerin çok az bir kısmı tamamen önlenebilir. Ancak risk faktörlerinden kaçınarak ve düzenli kontroller yaptırarak kansere yakalanama riski veya çok erken dönemde yakalanma şansı arttırılabilir. Anal kanser riskini azaltmak için anal yoldan cinsel ilişkiye girmekten ve HPV veya HIV (AIDS) enfekte kişilerle cinsel ilişkiden kaçınmak gerekir. İlişki sırasında prezervatif kullanılması önemlidir. Tamamen enfeksiyonun geçmesini engellemese de prezervatif bulaşma riskini azaltır. Sigaranın bırakılması anal kanserde dahil olmak üzere pek çok kanserin gelişme riskini azaltır.

Anal kanser için tarama özellikle risk altındaki kişilerde uygulanmalıdır. Anal kanser taramasında sürüntü alınması ve anaskopi kullanılabilir. Anal sürüntü, kadınlarda rahim boynu kanseri taramasında kullanılan sürüntü testi ile aynıdır. Anoskop, anal kanılın iç kısmını değerlendirmek üzere dizayn edilmiş özel bir alettir. Anormal sürüntü testi olan hastalarda anoskopi ile takip edilmeleri önerilir.

Özellikle anal kanser riski yüksek olan hasta grubu, HIV-erkekler, erkeklerle ilişkiye giren erkekler ve birden fazla seksüel partneri olan kişiler ve geçmişte rahim boynu siğili veya kansere dönüşme potansiyeli mevcut lezyonları olan kadınlardır.

Anal Kanser Semptomları Nelerdir?

Anal kanser olgularının çoğu erken dönemde tanınabilir. Anal kanserler sindirim sisteminin gözle görülebilir bölümü olup, doktorunuz tarafından kolayca görülebilir ve muayene edilebilir. Anal kanserlerin sebep oldukları semptomlar:

  • Rektum veya anüsten kanama
  • Anüs kitle ele gelmesi veya dolgunluk hissi
  • Anal bölgede ağrı
  • Geçmeyen sürekli kaşıntı
  • Barsak alışkanlıklarında değişiklikler ( ishal ve/veya kabızlık) ve dışkılama sırasında ıkınma gereksiniminin artması
  • Dışkı çapında azlama
  • Anüsten pürülan veya berrak akıntı
  • Kasık bölgesinde lenf bezlerinde büyüme

Anal Kanser Tanısı Nasıl Konur?

Anormal sürüntü bulguları saptanması halinde anal kanalın anoskopik incelmesi yapılmalıdır. Anoskopide anormal bir alana rastlanması halinde buradan biyopsi alınması gerekir. Biyopsi sonucu kanser olarak raporlanırsa, kanserin ne kadar yayıldığının değerlendirilmesi için testler yapılır.

Anal Kanser Tanısı Nasıl Tedavi Edilir?

Birçok hastada anal kanser tedavisi oldukça etkilidir. Tedavide üç farklı seçenek mevcuttur.

  • Cerrahi- ameliyatla kanserin alınması
  • Radyoterapi- yüksek doz ışın verilerek kanser hücreleri öldürülür
  • Kemoterapi- kanser hücrelerini öldürmek için ilaç verilir

Kombinasyon Tedavisi, radyoterapi ve kemoterapi birçok anal kanserin tedavisinde standart tedavi yöntemi haline gelmiştir. Nadir olarak çok küçük tümörlerde lokal eksiyon (ameliyatla tümörün çıkarılması) yapılabilir.

Kolostomi Açılır mı?

Anal kanser nedeniyle tedavi edilen hastaların çok büyük çoğunluğunda kolostomiye ihtiyaç duyulmaz. Tümör kombinasyon tedavisine yanıt vermiyorsa veya tedavi sonrasında tekrarlıyorsa, anüs ve rektumun çıkarılması ve kolostomi açılması gerekebilir. Bu ameliyatın “abdominoperineal rezeksiyon” olarak bilinir.

Anal Kanser Tedavisi Sonrası Ne Olur?

Ameliyat sonrası yakın takip çok önemlidir. Birçok anal kanser hastası kemoterapi ve radyoterapi kombinasyonu şeklindeki yaklaşımla etkili bir şekilde tedavi edilir. Ayrıca nüks eden hastalarda da kombinasyon tedavisi etkili olabilir. Burada önemli olan, anal kanserler tekrarlayabilir-nüks edebilir, ancak erken yakalanmaları halinde tedaviden fayda görme şanları artar. Düzenli bir şekilde kontrollere gidilmesi ve kontroller sırasında dikkatli bir fizik muayene esastır. Şikâyetleriniz olması halinde bunları çekinmeden doktorunuza söylemeniz çok önemlidir.

Sonuç

Anal kanserler anüs çevresi dokulardan kaynaklanan ve nadir rastlanan kanserlerdendir. Bütün kanserlerde olduğu gibi anal kanserlerde de erken tanı tedaviden fayda görme şansını arttırır. Tanı sonrası takip önemlidir. Çünkü bu hastalık tekrar edebilir. Ancak nüks hastalığın erken tespit edilmesi halinde tekrarlaya hastalıkta da tedaviden yarar görme şansı çok yüksektir. Önemli olan şikayetleriniz olması halinde çekinmeden doktorunuza başvurmanızdır.