Genetik ve Kolorektal Kanserler

Genetik ve Kolorektal Kanserler Arasındaki İlişki Nedir?

Genler biyokimyasal bilgileri taşır ve anne-babamızdan geçen genler bizim genetik yapımızın temelini oluşturur. Böylece genler anne ve babamızdan geçen fiziksel özelliklerimizi oluştururken beraberinde yine anne ve babamızda bulunan çeşitli hastalıklarında bizlere geçmesine neden olur. Muhtemelen bütün kanserler, özelliklede kolon ve rektum kanserlerinde genetik faktörler etkili olup kişide kanser gelişimi riskini arttırır. Başka deyişle genler neden bazı hastalıkların örneğin kolorektal kanserlerin bazı ailelerde fazla görüldüğünün açıklanmasına olanak sağlar. Bu nedenle doktorunuza gittiğinizde ailenizdeki bireylerden kanser olanların bilgilerini ayrıntılı vermeniz önemlidir.

Değişik Tiplerde Kolorektal Kanserler Var mıdır?

Genetik açıdan bakıldığında kolorektal kanserler 3 farklı sınıfta değerlendirilir.

 

Sporadik (Tesadüfen ortaya çıkan) kolorektal kanserler %50-60
Ailesel geçişli kolorektal kanserler %30-40
Ailesel kolorektal kanser sendromları %4-6

 

 

Sporadik Kolorektal Kanser Nedir?

Sporadik kolorektal kanser genellikle 60 yaşından sonra görülür ve kişinin ailesinde kolorektal kanseri olan yoktur. Kişi ailesinde ilk kez kolorektal kansere yakalanan bireydir. Bu nedenle hastanın yakınlarını bilgilendirilmesinde fayda vardır. Çünkü kişi ailesinde kolorektal kansere yakalanmış ilk birey olduğu için özellikle çocuklarında risk artmakta bu nedenle de çocuklarının erken yaşta kanser taramasına girmeleri gerekmektedir.

Ailesel Kolorektal Kanser Nedir?

Bazı ailelerde kolorektal kanserler için genetik yatkınlık vardır. Özellikle ailede birden fazla bireyde 50 yaşından önce kolorektal kanser tanısı konmuşsa, bu kişiler birinci derece akrabalar arasındaysa, ailenin diğer üyelerinde kolorektal kanser görülme riski 2 kat artmaktadır. Bu durumda kişinin taramalara 40 yaşında başlaması veya kolorektal kanser tanısı almış akrabasının tanı aldığı yaşından 10 yaş daha genç yaşta taramaya girmesi önerilir.

Kalıtsal Kolorektal Kanser Nedir?

Kalıtsal kolorektal kanserler spesifik genlerdeki anormallik (bozukluk) sonucu meydana gelir. Araştırmacılar bazı kalıtsal kolorektal kanserlerden sorumlu genleri tespit etmişlerdir ve halen bu konudaki araştırmalar devam etmektedir. Kanser oluşumuna neden olan genlerin tespit edildiği kolorektal kanserler:

  • Kalıtsal non-polipozis kolrektal kanser, Lynch Sendromu
  • Ailesel (Familyal) Adenomatöz Polipozis (FAP)
  • Hafif seyirli (atenüe) Ailesel (Familyal) Adenomatöz Polipozis (aFAP)
  • Peutz-Jegher Sendromu
  • MAP (MHY polipozis)
  • Jüvenil Polipozis
  • Herediter Polipozis

Ailemdeki Bireyler (Kanserli) Hakkında Kolon Ve Rektum Cerrahına Ne Tarz Bilgiler Vermeliyim?

  • Ailede polip veya kolorektal kanser saptanan bireylerin akrabalık derrecesi ve tanı aldıkları andaki yaşları
  • Kadın aile bireylerinde üreme organlarında (rahim ve yumurtalık) kanser olanların detaylı bilgileri

Bu bilgiler kolon ve rektum cerrahınıza sizin nasıl takip ve tedavi edileceğiniz konusunda plan yapmasına yardımcı olur.

Bu Bilgilerle Kolon ve Rektum Cerrahı Ne Yapar?

Bu bilgilerle kolon ve rektum cerrahı kişide kolorektal kanser gelişme riskini değerlendirmeye çalışır. Bu şekilde detaylı bir sorgulama sonrasında doktorunuz ek testler isteyebilir. Bunlar; kolonoskopi, genetik testler ve sonrasında düzenli aralıklarla takipler şeklinde olmaktadır.