Ostomi-Stoma

Ostomi Nedir?

Ostomi, cerrahi olarak iç organların vücut yüzeyine açılmaları ile oluşturulan açıklıklara verilen isimdir. Yapıldıkları organın ismine göre değişik tipte ostomiler bulunur. Kolon ve rektum cerrahisinde en yaygın olarak kullanılanlar ileostomi-ince barsağın ileum denen bölümünün karın cildine açılması-ve kolostomi-kalın barsağın karın cildine açılması-

Ostomiler kalıcı veya geçici olabilirler. Geçici ostomiler genellikle barsakların tıkanması nedeni ile acil ameliyata alınacak ve bu nedenle de barsak temizliği yapılamamış hastalarda veya barsakların birbirine dikildiği ve dikişlerin sağlıklı iyileşmesi için dikişlerin olduğu yerden dışkının geçmesini istenilmediği durumlarda yapılır. Bu şekilde oluşturulan geçici ostomiler uygun süre sonunda kapatılırlar. Kalıcı kolostomiler ise normal yollardan dışkılamayı sağlanmasının mümkün olmadığı durumlarda açılır. Bu durumlarda kalın barsağın anüse yakın kısımındaki kanserleri veya dışkı tutma fonksiyonunun ortadan kalkmasıdır.

Ostomi Açıldıktan Sonra Barsak Hareketlerimi Nasıl Kontrol Edeceğim?

Ostomi açıldıktan sonra, cerrahınız veya bu konuda eğitim almış “yara-ostomi hemşiresi” tarafından eğitim verilecektir. Bu eğitimde size ostominize takılan aparatlar, bunların nasıl kullanıldığı ve nelere dikkat etmeniz gerektiği anlatılacaktır. Ostomi için kullanılan aparatlar 2 parçadan meydana gelir; adaptör ve torba. Adptörün ortasında bir delik bulunur. Ostomi bunun içinden geçecek şekilde adaptör ostomi etrafındaki cilde yapıştırılır. Ve adaptörede torba takılarak ostominizden gelen dışkının bu torba içinde birikmesi sağlanır. Adaptörün cilde daha kuvvetli yapışması için özel “pasta” denen özel yapıştırıcılar ostominin etrafına sürülebilir. Pastanın özelliği yapışmayı arttırırken diğer yandan da dışkının cilde temasını azaltarak cildin tahriş olmasını engeller. Adaptör birkaç gün boyunca cildinizde kalabilirken torbanızı sık sık boşaltabilir veya her gün yenisi ile değiştirebilirsiniz. Torbalar koku yapmayan ve kokuyu dışa geçirmeyen özel materyalden yapılmıştır.

Ostomi açıldıktan sonra ostomiden gelen dışkıyı kontrol etmeniz mümkün olmamaktadır. Ostomiden gelen dışkı miktarı ostominin tipine, aldığınız gıdalara ve cerrahi öncesi barsak alışkanlıklarınıza göre değişir. Gelen dışkının miktarını ve sıklığını kontrol altına alabilmek için diyet düzenlemesi yapmanız önerilebilir. Eğer ostominiz, kolostomi ise “irigasyon” denen teknikle günde bir defada barsak temizlenerek gün içinde dışkı kontrolü sağlanabilir.

İnsanlar Ostomim Olduğunu Anlarlar mı?

Siz onlara söylemediğiniz sürece ostominiz olduğu kimse tarafından anlaşılmaz. Belki siz bile ostomisi olan bir inasanla karşılaşmış olabilirsiniz!

Ostomi Vücudumun Neresinde Açılır?

Karnınızda göbek katlantılarınıza denk gelmeyecek bir yerden açılır. Aslında en uygun olan ameliyat öncesinde yara ve stoma hemşiresi tarafından vücudunuzda ostomi için uygun yerin işaretlenmesidir. Genel olarak kolostomiler sol alt ve ileostomilerde karının sağ alt tarafından açılır.

Ostomi Açıldıktan Sonra Fiziksel Aktivitelerimde Azalma Olacak mı?

Bu sorunun genel anlamda cevabı HAYIRdır. Sürekli toplum göz önünde olan insanlar (örneğin spikerler) hatta atletler arasında bile ostomisi olanlar vardır. Gün içinde yaptığınız bütün aktiviteleriniz ostominiz varken de yapabilirsiniz.

Ostomim Olması Cinsel Hayatımı Etkiler mi?

Ostomisi olan pek çok insan cinsel hayatına devam edebilir. Ostomisi olan bireyler genelde eşlerinin kendileri hakkında ne düşüneceğini, kendilerini artık beğenmeyeceklerini düşünürler. Ostomisi olan bireyin kendine olan güvenini yeniden kazanması eşlerin birbirine olan desteği ve aralarındaki bağın ne kadar güçlü olduğuna da bağlıdır.

Ostomi Komplikasyonları Nelerdir?

Ostomiden kaynaklana komplikasyonlar görülebilir. Bunları büyük çoğunluğu ostomi etrafındaki cildin dışkı ile temasa bağlı olarak tahriş olması ile ilgilidir. Bunun dışında fıtık oluşumu veya barsağın dışarı doğru çıkması (prolaps) gibi komplikasyonlar görülebilir. Kilo alma veya verme ostomi fonksiyonlarını etkileyebilir.

SONUÇ

Ostomi ile yaşamak, ostomi bakımı gibi bir takım yeni alışkanlıklar edinmenizi gerektirebilir. Ancak bu durum sizin dolu dolu bir yaşam yaşamanıza engel değildir. Cerrahınız ve yara-stoma bakımı hemşireniz size her zaman destek olacaktır.

 

Destek alacağınız ve daha fazla bilgi edinebileceğiniz siteler:

  • Yara, Ostomi, İnkontinans Hemşireleri Derneği : 

http://www.yoihd.org.tr

Ostomi ile Yaşam Kitapçıkları

  • Kolostomi Bakımı

http://www.tkrcd.org.tr/video.php?id=79

  • İleostomi Bakımı

http://www.tkrcd.org.tr/video.php?id=78