Pelvik Taban Disfonksiyonu

Pelvik Taban Disfonksiyonu Nedir?

İnsanlarda genel olarak barsak hareketleri ve dışkılama otomatik bir fonksiyondur. Ancak bazı kişilerde bu otomatik olması gereken bu işlev çok zor bir şekilde gerçekleşir. Pelvik taban disfonksiyonuna ait bulgular, hemen kabızlık dışkılama sonrasında oluşan yetersiz dışkılama hissidir. Yetersiz dışkılama hissi kişide kısa süre içinde birkaç kez tuvalete giderek barsakları boşaltma ihtiyacının doğmasına neden olur. Çoğu zamanda tam olarak boşaltılamayan barsaklarda kalan dışkı sonrasında dışkı kaçırma tarzında yakınmalar oluşmasına neden olur.

Dışkılama bir dizi kasların koordineli hareketleri ile geçekleşir. Ve pelvik (leğen kemiği) tabanı döşeyen kaslar bir hamak gibi rektumu (kalın barsağın son kısmı) yerinde tutar. Kişi dışkılamak istediğinde bu kaslar gevşeyerek rektumun boşalmasına olanak sağlar. Pelvik kaslar gevşerken karın kasları kasılarak barsaklardaki dışıkının rektuma doğru ilerlemesini sağlar. Pelvik taban disfonksiyonu olan kişilerde, dışkılama esnasında pelvik taban kaslarında gevşeme olmaz ve kasılı kalırlar, bu durumda karın kasları kasılırken pelvis kaslarıda kasıldığı için rektum-anüs açılmaz ve dışkılama gerçekleşemez veya oldukça zorlanarak meydana gelir.

Pelvik Taban Disfonksiyonu Tanısı Nasıl Konur?

Öncelikli olarak şikayetleri olan kişinin dikkatli bir şekilde sorgulanması gerekir; sistemik hastalık olup olmadığı, fiziksel veya duygusal bir travmanın yaşanıp yaşanmadığının tespit edilmesi gerekir. Sonrasında fiziksel bir anormallik olup olmadığının anlaşılması gerekir. Bunu için röntgen eşliğinde hastanın dışkılaması istenir ve bunun için de rektumdan özel bir karışım verilerek filmler alınır. Bu teste “defekografi” denir. Böylece dışkılama anında rektumun ve kasların hareketleri değerlendirilir. Normalde dışkılama sırasında pelvik kasların gevşemesi rektum düzleşmesine (vücut uzun eksenine paralel bir şekilde) dışkının atılmasına olanak sağlar. Bu testle ile pelvik kasların yetersiz gevşemesi sonucunda verilen karışımın rektumdan atılamadığı tepit edilebilir. Defekografi dışkının atılmasını zorlaştıran başka hastalıkların tansında da faydalıdır (rektosel, rektal prolaps gibi).

Pelvik Taban Disfonksiyonu nasıl Tedavi Edilir?

Pelvik taban disfonksiyonu, pelvik taban kaslarının gevşememesinden kaynaklanıyor ise özel bir fiziksel tedavi yöntemi olan biofeeback ile tedavi edilebilir. Biofeedback ile kişinin rektal duyumu ve pelvik kaslarının kontrolü üzerindeki hakimiyeti ve duyarlılığı arttırılmaya çalışılır. Kısaca hastaya nasıl dışkılayacağı öğretilir. Bunun için çeşitli teknikler mevcuttur. Küçük bir balon içine su doldurulur ve bu hastanın anüsünden rektumuna yerleştirilir ve hastadan bunu balonu dışkılar gibi çıkartması istenir. Bir başka yöntemde de bu işi için geliştirilmiş özel bir cihazla kişinin kaslarını doğru kullanıp kullanmadığı konusunda anında uyarı alması sağlanarak kas kontrolünü öğrenmesi hedeflenir. Pelvik taban disfonksiyonu olan hastaların %75’i biyofeedback tedavisinden fayda görürler.

Bunun dışında defekografide rektosel veya rektal prolapsus gibi hastalıklar saptanan kişiler cerrahi tedaviden fayda görürler.