Rektosel

Rektosel

Rektosel

Rektosel Nedir?

Rektosel, rektum ön duvarının vajene doğru fıtıklaşmasıdır. Rektum duvarı incelir ve zayıflar, özellikle dışkılama sırasında ıkınırken vajene doğru balon gibi fıtıklaşır. Kadınlarda görülen bu durum rektum ile vajen arasında bulunan zayıf bir yapı olan rektovajinal septumdan kaynaklanır. O bölgedeki başka yapılarında vajene doğru bası yapması görülebilir. Örneğin mesane vajene bası yaptığında “sistosel”, ince barsaklar vajene bası yaptığında “enterosel” gelişir. Sonuçta rektumun vajene doğru bası yapmasına da rektosel denir. Rektosel bazen yukarıda sayılan durumların biri veya hepsi ile birlikte görülebilir. Zaman zaman rektosel kadınlık organlarının sarkması ile birlikte de olabilir. Böyle bir durumda leğen kemiğinin tabanını döşeyen kaslarda zayıflık “pelvik prolaps-pelvis sarkması” vardır denir. Bu hastalarda idrar ve dışkı tutamama gibi şikâyetler olabilir.

Neler Rektosele Neden Olur?

Rektosel oluşumuna neden leğen kemiğinin tabanını destekleyen kas ve bağ dokuların zayıflaması ve rektovajinal septumun incelmesidir. Ancak çeşitli kesin faktölerin etkisiyle rektosel gelişebilir; birden fazla normal yolla doğum, zorlu doğumlar, doğum sırasında vakum kullanılması, doğum sırasında yırtık gelişmesi veya kesi yapılması. Bunların dışında kabızlık ve sürekli ıkınma olması ve rahimin alınması rektosel gelişimine neden olabilir. Genellikle rektosel ve buna bağlı yakınmalar yaşın ilerlemesi ile birlikte artar, ancak bazen hiç doğum yapmamış genç kadınlarda da rektosel görülebilir.

Rektosel Semptomları Nelerdir?

Pek çok kadında rektosel bulunabilir ancak bunların çok küçük bir bölümünde rektosele bağlı şikâyetler gelişir. Yakınmalar rektum veya vajeni ilgilendiren yakınmalar tarzında olabilir. Vajeni ilgilendiren yakınmalar, vajende dolgunluk ve kitle hissi, ilişki sırasında ağrı ve hatta sanki vajenden aşağı bir şey sarkıyormuş hissi şeklinde olabilir. Çok az miktarda vajinal kanama çok nadir olarak olabilir ancak şiddetli kanamaların muayene edilmesi gerekir. Rektum ile ilgili yakınmalar, kabızlık, dışkının ıkınmaya rağmen çıkarılamaması ki bu durum vajene doğru rektumun genişlemesi ve burada dışkının takılması nedeniyle gerçekleşir. Özellikle bazı hastalar vajene içerden bastırdıklarında dışkılarını boşalttıklarını ifade ederler. Ayrıca dışkılamanın hemen sonrasında hastalar tekrar tuvalete gitme ihtiyacı duyarlar bu durumda rektoselin içinde takılı kalan dışkının klozetten kalkınca tekrar rektuma geçerek dışkılama hissini uyandırmasından kaynaklanır. Rektoseli olan hastalar genelde pelvik baskı hissi ve o bölgede genel bir rahatsızlık hissinden yakınırlar.

Rektosel Tanısı Nasıl Konur?

Birçok hastada rektosel tanısı rektum ve vajen muayenesi ile rahatlıkla konulabilir. Ancak elle muayenede rektoselin büyüklüğü ve ciddiyetini anlamak güçtür. Daha uygun tanı yöntemi röntgen yardımı ile çekilen defekografi filmlerinin incelenmesi ile konur. Bu inceleme ile rektoselin büyüklüğü ve dışkılama sırasında boşalıp boşalmadığı anlaşılır.

Rektosel Ne Zaman Tedavi Edilir?

Rektoselin tedavisi yaşam tarzınızı olumsuz yönde etkileyecek tarzda şikâyetler oluşturulduğunda (her tuvalete gidişte elle ittirme, cinsel ilişki sırasında ağrı) yapılır. Tedavi için kolon ve rektum hastalıkları konusunda deneyimli bir cerraha başvurmanız gerekir, çünkü şikayetlerinizin rektoselden mi yoksa başka bir nedenden mi kaynaklandığının tespit edilmesi doğru tedavi alabilmeniz için önemlidir.

Rektosel İçin Ne Çeşit Tedaviler Uygulanır?

Herhangi bir yakınma yaratmayan rektosellerde tedaviye gerek yoktur. Sadece kabızlıktan kaçınılması için bol lifli gıda alınması ve su içilmesinin arttırılması yeterlidir.

Medikal Tedavi

Barsak hareketlerinin düzenlenmesi ve diyet ile kabızlığın ve sert kıvamlı dışkılamanın önüne geçilmesi ilk önerilen tedavidir. Bunun için bol bol lifli gıda tüketilmesi, günde en az 6-8 su bardağı su içilmesi önemlidir. Burada lifli gıdalar yenmesinin faydası dışkının daha sulu ve yumuşak kıvamlı olmasını sağlamasındandır. Bunun dışında diyetle kontrolün sağlanması önemlidir. Mümkün olduğunca lakastif kullanımından kaçınılması önerilir.

Uzun süre ıkınmadan kaçınılmalıdır. Eğer dışkılama gerçekleşmiyorsa ıkınmayın, tuvaletten çıkın ve bir süre sonra tekrar deneyin. Nadiren takılma şikayeti yaşayan hastalarda parmakla vajenden rektuma bası uygulamak dışkılamaya yardımcı olabilir ancak bunun her dışkılama esnasında gerekli hale gelmesi ameliyat olmayı gerektirir. Ayrıca parmağınızı anüsün içine sokarak dışkınızı çıkartmayın rektumunuza zarar verebilirsiniz.

Cerrahi Tedavi

Medikal tedaviye rağmen yakınmaların devam etmesi halinde cerrahi onarım yapılmalıdır. Çeşitli cerrahi teknikler mevcuttur. Anüsten, vajenden veya karından kapalı (laparoskopik) yöntemle cerrahi tedavi gerçekleştirilebilir. Önemli olan cerrahi tedavinin kolon ve rektum hastalıklarında deneyimli ve bu çeşitli tekniklerin hepsini uygulayabilen bir cerrah tarafından gerçekleştirilmesidir. Hangi tekniğin uygulanacağı rektoselle birlikte, başka hangi şikayetlerin olduğuna göre değişmektedir.

Aşağıdaki videoda karından kapalı (laparoskopik) yöntemle geçekleştirdiğimiz ameliyatın videosunu izleyebilirsiniz.